Θέμα: Μελέτη γαλαξιακής μορφολογίας στα ραδιοκύματα

Ο NGC 3627, ένας κοντινός σπειροειδής γαλαξίας με κεντρική ράβδο και έντονη αστρογένεση, αποτελεί ιδανικό φυσικό εργαστήριο για τη μελέτη του μεσοαστρικού υλικού. Στο πλαίσιο του προγράμματος IMEGIN ερευνητές με επικεφαλής την S. Katsioli από το ΙΑΑΔΕΤ/ΕΑΑ πήραν χιλιοστομετρικές παρατηρήσεις με την κάμερα NIKA2 και μπόρεσαν να διαχωρίσουν τις συνιστώσες της εκπομπής ώστε να εντοπίσουν τους κυρίαρχους φυσικούς μηχανισμούς σε διαφορετικές περιοχές του γαλαξία. Τα αποτελέσματά τους δείχνουν ότι η σκόνη και το μοριακό αέριο ιχνηλατούν αξιόπιστα τη δομή του, ενώ η κεντρική ράβδος αναδεικνύεται σε βασικό μηχανισμό μεταφοράς και ανακατανομής υλικού. Οι διαφοροποιήσεις μεταξύ πυρήνα και άκρων της ράβδου αποκαλύπτουν μεταβολές στην αποδοτικότητα σχηματισμού άστρων. Συνολικά, η μελέτη αναδεικνύει τον καθοριστικό ρόλο της γαλαξιακής μορφολογίας στη ρύθμιση της εξέλιξης και της αστρογένεσης στους γαλαξίες.

Διαβάστε τη δημοσίευση των Katsioli, Xilouris et al. με τίτλο ‘Resolved ISM properties and scaling relations in the barred galaxy NGC 3627: constraints from NIKA2 observations’ στο επιστημονικό περιοδικό MNRAS, εδώ: https://ui.adsabs.harvard.edu/…/2026MNRAS.tmp…/abstract

Θέμα: Εξασθένιση λαμπρότητας αστέρα λόγω δίσκου αερίου

Διεθνής ομάδα αστρονόμων ανακάλυψαν αστέρα, του οποίου η λαμπρότητα μειώθηκε για 8.5 μήνες, πιθανότατα επειδή καλύφθηκε από έναν τεράστιο, σκονισμένο και πλούσιο σε αέριο δίσκο που περιφέρεται γύρω από συνοδό αστέρα με μάζα συγκρίσιμη με αυτήν του πλανήτη Δία. Ιστορικά δεδομένα δείχνουν παρόμοια γεγονότα το 1937 και το 1981, αποκαλύπτοντας ένα αντικείμενο που κινείται σε τροχιά περίπου 14 φορές πιο μακριά από την απόσταση Γης–Ήλιου. Το σύστημα είναι ηλικίας άνω των 2 δισεκατομμυρίων ετών, γεγονός που υποδηλώνει ότι ο δίσκος μπορεί να είναι τα συντρίμμια μιας πρόσφατης πλανητικής σύγκρουσης — και ίσως η πρώτη ένδειξη ροών αερίου από δίσκο γύρω από πλανήτη. Στην εργασία συμμετείχε ο Εντεταλμένος Ερευνητής του ΙΑΑΔΕΤ/ΕΑΑ Δρ Αλέξιος Λιάκος με παρατηρήσεις από το 1.2μ τηλεσκόπιο του Αστεροσκοπείου Κρυονερίου Κορινθίας.

Διαβάστε τη δημοσίευση των Zakamska, incl. Liakos, et al. με τίτλο ‘ASASSN-24fw: Candidate Gas-rich Circumsecondary Disk Occultation of a Main sequence Star’ στο επιστημονικό περιοδικό The Astronomical Journal εδώ: https://iopscience.iop.org/article/10.3847/1538-3881/ae1fd9

Θέμα: Ανακάλυψη 13 νέων συμβιωτικών αστέρων

Ερευνητές, με επικεφαλής τον Δρ Σταύρο Άκρα από το ΙΑΑΔΕΤ/Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών, εντόπισαν 13 νέα διπλά αστρικά συστήματα στον Γαλαξία μας. Τα συστήματα αυτά αποτελούνται από έναν λευκό νάνο και έναν γίγαντα αστέρα και είναι γνωστά ως συμβιωτικά αστέρια. Η μελέτη, η οποία βασίστηκε σε δεδομένα του διαστημικού τηλεσκοπίου Gaia της ESA, αναμένεται να συμβάλει ουσιαστικά στην κατανόηση της αλληλεπίδρασης των αστέρων σε διπλά συστήματα. Ειδικότερα, η έντονη βαρυτική επίδραση του λευκού νάνου στον γίγαντα οδηγεί σε μεταφορά μάζας από τον δεύτερο προς τον πρώτο, ενώ η συσσώρευση αυτής της ύλης στον λευκό νάνο μπορεί να πυροδοτήσει εκρήξεις καινοφανών ή ακόμη και υπερκαινοφανών. Η έρευνα εκπονήθηκε στο πλαίσιο της πτυχιακής εργασίας του φοιτητή Γιώργου Χαραλαμπόπουλου από το Τμήμα Φυσικής του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, με σημαντική συνεισφορά από τον μεταπτυχιακό φοιτητή του Τμήματος Φυσικής του Πανεπιστημίου Αθηνών, Αναστάσιο Καραγιάννη.

Διαβάστε τη δημοσίευση των Akras et al. με τίτλο ‘Discovery of thirteen new symbiotic stars in Gaia DR3’ στο επιστημονικό περιοδικό MNRAS εδώ: https://academic.oup.com/…/10.1093/mnras/stag105/8427314