ΕΘΝΙΚΟ ΑΣΤΕΡΟΣΚΟΠΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ – 10η Γενική Συνέλευση του CAMS στην Αθήνα.

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Αθήνα, 19 Οκτωβρίου 2026

10η Γενική Συνέλευση του CAMS στην Αθήνα.

Με επιτυχία ολοκληρώθηκε στην Αθήνα η 10η Γενική Συνέλευση της Υπηρεσίας Παρακολούθησης της Ατμόσφαιρας του Eυρωπαϊκού προγράμματος Copernicus (10th CAMS General Assembly, 13–15 Οκτωβρίου 2026).

Η διοργάνωση πραγματοποιήθηκε από το Ευρωπαϊκό Κέντρο Μεσοπρόθεσμων Μετεωρολογικών Προγνώσεων (ECMWF), με τη συνδιοργάνωση του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών (ΕΑΑ), της Ακαδημίας Αθηνών, του Ελληνικού Κέντρου Διαστήματος και του Ευρωπαϊκού Ινστιτούτου Δικαίου, Επιστήμης και Τεχνολογίας.

Στη διοργάνωση συμμετείχαν σημαντικοί εκπρόσωποι της ελληνικής κυβέρνησης και Ευρωπαϊκών οργανισμών, μεταξύ των οποίων ο Δρ. Κωνσταντίνος Καράντζαλος, Γενικός Γραμματέας Τηλεπικοινωνιών και Ταχυδρομείων του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης, ο Δρ. Florian Pappenberger, Γενικός Διευθυντής του ECMWF, και η Δρ. Maria Berdahl, αρμόδια για θέματα πολιτικής του CAMS στη Γενική Διεύθυνση Αμυντικής Βιομηχανίας και Διαστήματος (DG DEFIS) της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Στη διοργάνωση συμμετείχαν περίπου 300 σύνεδροι, μεταξύ των οποίων επιστήμονες, εκπρόσωποι επιχειρήσεων, εκπρόσωποι ευρωπαϊκών και εθνικών οργανισμών, καθώς και δημόσιων φορέων.

Δέκα χρόνια επιστημονικής προόδου και νέες τεχνολογικές δυνατότητες

Η 10η Γενική Συνέλευση αποτέλεσε ευκαιρία απολογισμού της πορείας του CAMS και παρουσίασης των νέων επιστημονικών και τεχνολογικών εξελίξεων που διαμορφώνουν το μέλλον των υπηρεσιών του. Στις κύριες συνεδρίες που πραγματοποιήθηκαν στις 14 και 15 Οκτωβρίου στο Γαλλικό Ινστιτούτο Ελλάδος, παρουσιάστηκαν οι εξελίξεις στην παγκόσμια και περιφερειακή παρακολούθηση της ατμοσφαιρικής σύστασης, στις προγνώσεις ποιότητας του αέρα, στις εκπομπές ατμοσφαιρικών ρύπων και αερίων του θερμοκηπίου, στην παρακολούθηση των πυρκαγιών, καθώς και στις επιπτώσεις της ατμοσφαιρικής σύστασης στην υγεία και το ηλιακό ενεργειακό δυναμικό.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσίασαν οι εφαρμογές ατμοσφαιρικών προγνώσεων που αξιοποιούν την τεχνητή νοημοσύνη και τη μηχανική μάθηση. Συγκεκριμένα, ανακοινώθηκε το AIFS-COMPO, ένα νέο παγκόσμιο μοντέλο τεχνητής νοημοσύνης για την πρόγνωση της ατμοσφαιρικής σύστασης. Παράλληλα, παρουσιάστηκαν οι δυνατότητες των νέων δορυφορικών αποστολών του Copernicus, η σημασία των επίγειων παρατηρήσεων για την αξιολόγηση των ατμοσφαιρικών προϊόντων και τα Ευρωπαϊκά ερευνητικά έργα που υποστηρίζουν την περαιτέρω ανάπτυξη των υπηρεσιών του CAMS.

Στο πλαίσιο των παρουσιάσεων των υποστηρικτικών ενεργειών που προάγουν την εξέλιξη του CAMS, ανακοινώθηκε η διεθνής πειραματική εκστρατεία CoSENSE (Collaborative Sensing in the Mediterranean) από τη Δρ. Άννα Γιαλιτάκη, μεταδιδακτορική ερευνήτρια του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών. Η διεθνής εκστρατεία διοργανώνεται στην Ελλάδα από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Διαστήματος (ΕΟΔ), το Ελληνικό Κέντρο Διαστήματος και το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών, ενώ συμμετέχει η NASA και ερευνητικά Ινστιτούτα της Ιταλίας. Το πείραμα θα υλοποιηθεί τον Αύγουστο και τον Σεπτέμβριο του 2027 και επικεντρώνεται στη μελέτη των αλληλεπιδράσεων αερολυμάτων και νεφών στην περιοχή της Μεσογείου, συνδυάζοντας δορυφορικές, εναέριες, επίγειες και θαλάσσιες παρατηρήσεις, ενώ ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στις διαδικασίες μεταφοράς ερημικής σκόνης  και στη βελτίωση των μοντέλων αριθμητικής πρόγνωσης καιρού (NWP) και  ποιότητας του αέρα με χρήση προηγμένων τεχνικών τηλεπισκόπησης.

Οι ανάγκες των χρηστών στο επίκεντρο της διοργάνωσης

Ένα από τα βασικά χαρακτηριστικά της φετινής Γενικής Συνέλευσης ήταν η ιδιαίτερη έμφαση στην αξιοποίηση των δεδομένων και των υπηρεσιών του CAMS από τους τελικούς χρήστες, καθώς και στην ανάπτυξη συνεργασιών που ανταποκρίνονται στις ανάγκες κάθε χώρας. Συγκεκριμένα για την Ελλάδα, διοργανώθηκε στις 13 Οκτωβρίου στην Ακαδημία Αθηνών η Ημερίδα Χρηστών CAMS (CAMS User Workshop – Greece). Η Ημερίδα έφερε κοντά εκπροσώπους της επιστημονικής κοινότητας, δημόσιων οργανισμών, φορέων χάραξης πολιτικής, επιχειρήσεων και νεοφυών εταιρειών, αναδεικνύοντας τις δυνατότητες αξιοποίησης των υπηρεσιών του CAMS στην Ελλάδα. Παρουσιάστηκαν εφαρμογές που αφορούν στην ποιότητα του αέρα, τη δημόσια υγεία, τις δασικές πυρκαγιές, την παρακολούθηση ατμοσφαιρικών ρύπων και την ενέργεια. Μέσα από διαδραστικές συζητήσεις εξετάστηκαν οι ανάγκες των χρηστών, οι προκλήσεις στην αξιοποίηση των διαθέσιμων δεδομένων και οι δυνατότητες ανάπτυξης νέων υπηρεσιών.

Το απόγευμα της ίδιας ημέρας πραγματοποιήθηκε το 7ο Atmosphere User Forum, με τη συμμετοχή εκπροσώπων των χωρών που συμμετέχουν στα Εθνικά Προγράμματα Συνεργασίας του CAMS (National Collaboration Programmes – NCPs). Στο Forum παρουσιάστηκαν η πρόοδος των Εθνικών Προγραμμάτων Συνεργασίας και τα αποτελέσματα των δράσεων που υλοποιούνται σε ευρωπαϊκό επίπεδο, με ιδιαίτερη έμφαση στην αναφορά εκπομπών και στη συνεργασία με ενδιαφερόμενους φορείς. Παράλληλα, παρουσιάστηκαν νέα έργα που ξεκίνησαν τον Αύγουστο και τον Σεπτέμβριο του 2026.  Τα νέα έργα με ελληνικό ενδιαφέρον και συμμετοχή περιλάμβαναν τα α) CAMS-MIND, για τη διερεύνηση των επιπτώσεων της ατμοσφαιρικής ρύπανσης και της έκθεσης σε υψηλές θερμοκρασίες, στην ψυχική υγεία, β) CAMS4PolicyGR, για την ανάπτυξη εργαλείου τεχνητής νοημοσύνης για τον προσδιορισμό της συμβολής επιμέρους τομέων και πηγών στην ατμοσφαιρική ρύπανση, με στόχο την υποστήριξη της χάραξης πολιτικής για την ποιότητα του αέρα στην Ελλάδα, γ) Wild-beCAMS, για την εκτίμηση της έκθεσης στον καπνό των δασικών πυρκαγιών και των συναφών κινδύνων για τη δημόσια υγεία, με έμφαση στην περιοχή της Αττικής και δ) M²AQI, για την αξιολόγηση των εκπομπών από τη διεθνή ναυσιπλοΐα και των επιπτώσεών τους στην ποιότητα του αέρα, μέσω του συνδυασμού δεδομένων CAMS, δεδομένων ναυσιπλοΐας και δορυφορικών παρατηρήσεων, στο πλαίσιο διασυνοριακής συνεργασίας στη Μεσόγειο.

 

Το AtmoHub ως επιτυχημένο παράδειγμα εθνικής συνεργασίας

Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στο AtmoHub, το κεντρικό Εθνικό Πρόγραμμα Συνεργασίας του CAMS στην Ελλάδα, το οποίο συντονίζεται από την ερευνητική ομάδα NOA-ReACT του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών. Κατά την παρουσίασή της, η Δρ. Laurence Rouil, Διευθύντρια του CAMS στο ECMWF, ανέδειξε το AtmoHub ως χαρακτηριστικό παράδειγμα επιτυχημένης υλοποίησης των Εθνικών Προγραμμάτων Συνεργασίας (NCP success story). Το AtmoHub αποτελεί έναν εθνικό Κόμβο Πληροφόρησης που συγκεντρώνει τις δράσεις του CAMS για την Ελλάδα και διευκολύνει την πρόσβαση σε επιστημονικά δεδομένα και υπηρεσίες για την ατμοσφαιρική σύσταση και την ποιότητα του αέρα στη χώρα μας. Μέσα από συνεργασίες με πανεπιστήμια, ερευνητικά ιδρύματα και δημόσιους φορείς, προωθεί την ανάπτυξη εξειδικευμένων εφαρμογών και την αξιοποίηση των προϊόντων του CAMS σε εθνικό και τοπικό επίπεδο. Η αναγνώριση του AtmoHub σε ευρωπαϊκό επίπεδο αναδεικνύει τη συμβολή της ελληνικής επιστημονικής κοινότητας στην ανάπτυξη και αξιοποίηση των υπηρεσιών του Copernicus.

Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στην υπηρεσία του AtmoHub που αφορά στην πρόγνωση μεταφοράς καπνού από τις πυρκαγιές στην Ελλάδα. To AtmoHub  αξιοποιεί τα δεδομένα του CAMS καθώς και δορυφορικές παρατηρήσεις για την εκτίμηση των εκπομπών από δασικές πυρκαγιές και την πρόγνωση της μεταφοράς και της συγκέντρωσης του καπνού σε πραγματικό χρόνο. Η πλατφόρμα που έχει αναπτυχθεί στο πλαίσιο του προγράμματος παρέχει πληροφορίες που μπορούν να υποστηρίξουν την παρακολούθηση της ποιότητας του αέρα, την αξιολόγηση της έκθεσης στον καπνό και την ενημέρωση των αρμόδιων αρχών.

Μια σημαντική ευρωπαϊκή διοργάνωση με επίκεντρο την Αθήνα

Η 10η Γενική Συνέλευση του CAMS ολοκληρώθηκε στις 15 Οκτωβρίου, έπειτα από τρεις ημέρες επιστημονικού διαλόγου, παρουσιάσεων και συνεργασίας. Η διοργάνωση πλαισιώθηκε από πολιτιστικές και κοινωνικές δραστηριότητες.

Η επιστροφή της Γενικής Συνέλευσης του CAMS στην Αθήνα, δέκα χρόνια μετά την πρώτη διοργάνωση, επιβεβαιώνει τη σημασία της διεθνούς επιστημονικής συνεργασίας και αναδεικνύει τη συμβολή της Ελλάδας  στην ανάπτυξη ευρωπαϊκών υπηρεσιών παρακολούθησης της ατμόσφαιρας.

Η αξιοποίηση των δεδομένων του CAMS μέσα από εθνικές πρωτοβουλίες, όπως το AtmoHub, ενισχύει τη σύνδεση της επιστημονικής γνώσης με τις ανάγκες της κοινωνίας και υποστηρίζει τη λήψη τεκμηριωμένων αποφάσεων για το περιβάλλον, τη δημόσια υγεία, την ενέργεια και τη βιώσιμη ανάπτυξη.

Περισσότερες πληροφορίες


Βρείτε το δελτίο τύπου σε μορφή αρχείου pdf εδώ.